Finans

Bretton Woods Sistemi Nedir?

Konumuzun detaylarına girmeden önce birkaç küçük bilgi vermemiz doğru olacaktır. İkinci Dünya Savaşı ve öncesinde yaşanan krizler, yokluklar dünya üzerinde yeni bir parasal sistem ihtiyacı doğurmuştur. Bunun farkında olan dünya liderleri ve yetkililer yapabileceklerini düşünmeye başlarken yeni bir sistem için adım atılması gerektiğinin farkına varmışlardır. Amerika’nın New Hampshire eyaletinin Bretton Woods kasabasında bir konferans yapılmasına karar verdiler.

Birleşmiş Milletler Para ve Milletler Konferansı, 1944 yılı Temmuz ayında Amerika’da toplandı ve burada yeni bir para anlaşması öngörüldü. Nitekim 44 ülkenin katılımıyla birlikte Bretton Woods kasabasında yapılan konferansta yeni bir Uluslararası Para Anlaşması, uluslararası alanda kullanılacak yeni bir ödeme sistemi geliştirildi.

Bretton Woods Sistemi ile Dolar Karşısında Diğer Paraların Değerleri
Bretton Woods Sistemi ile Dolar Karşısında Diğer Paraların Değerleri

Bretton Woods Sistemi Nedir?

Hazırlığı iki yıl süren bu konferans 1944 yılında toplanmıştır. Bu konferansın toplanmasında Birleşik Krallık’tan John Maynard Keynes ve Amerika Hazine Bakanlığı’nın en önemli uluslararası ekonomisti Harry Dexter White öncü olmuştur.

44 ülkenin bir araya gelerek ve ortak karar alarak dünyada ekonomik istikrar sağlamak için hem uluslararası bir para sistemi kurmak, hem de bu sistemi denetleyecek bir kurum oluşturmak istemiştir. Bunun sonucunda ortaya çıkan Bretton Woods Sistemi dünya üzerinde birçok yeniliği ortaya çıkarmış ve ekonomik istikrarı sağlamak için büyük bir adım olmuştur.

Bretton Woods Sistemi ile Doların Tekel Oluşu

 

Bretton Woods Sistemi ile dolar, dünya üzerinde geçerli bir para birimine dönüşürken, kolaylık sağlaması açısından da 1 ons altın 35 dolar olarak sabitlenmiştir. Yine Amerika Birleşik Devletleri dış talep durumunda doları belirlenen tutar karşılığı altına çevirmeyi de kabul etmiştir.

İMF ve Dünya Bankası Kuruldu.

Bretton Woods Sistemi ile Ortaya Çıkanlar

Bu konferansın ana amacı İkinci Dünya Savaşı sonrasında dünyada ortaya çıkan küresel krizi dünya ekonomisine yeni bir parasal sistem düzenlemesiyle yeni bir istikrar kazandırmaktı. Ve bu konferans amacına ulaşarak çok büyük kararlar alındı. IMF ve Dünya Bankası bu kongre sonucunda kuruldu ve dünyada ayarlanabilir sabit kur sistemine geçildi.

IMF’in kurulmasındaki asıl amaç döviz kurlarını izlemek ve uluslararası para rezervlerini kontrol etmektir. Dünya Bankası ise I. Dünya Savaşı’ndan sonra yeniden yapılanma sürecinde olan ülkeler için mali yardım sağlamak amacıyla kurulmuştur.

Burada şu ayrıntıyı eklemekte fayda var. Dünya Bankası ve Uluslararası Para Fonu (IMF) yeterli sayıda ülke katılımı sağlanmasıyla birlikte 1946 yılında faaliyete geçmiştir.

1 ons altın 35 dolar maddesi savaştan güçlü çıkan ve elinde fazla miktar altın rezervi bulunan Amerika için bir avantaj olmuştur. Ancak bu olay 1971 yılına kadar devam etmiştir. 1971 yılında Amerika Başkanı Richard Nixon, Amerika’nın içerisinde bulunduğu ekonomik sorunlar nedeniyle bu maddenin askıya alındığını açıklamıştır.

Bretton Woods Sistemi Çöküşü

Bretton Woods Sistemi gerek Amerika’nın ekonomik sıkıntıları ve 1973 yılında sanayisi güçlü ülkelerin para birimlerinin dolar karşısında yaşadığı güçlü dalgalanmalar nedeniyle sistemin çöküşü hazırlanmıştır. Ve bu sistemin çöküşüyle birlikte dünya yeni bir krize girmiştir.

Yorum Bırak